USDT nədir? Tether, dollara bağlılıq, ehtiyatlar və geri alma qaydası

01

USDT kimin tokenidir?

USDT (rəsmi yazılışı USD₮) Tether-in buraxdığı və ABŞ dollarına istinad edən tokendir; Tether eyni qayda ilə Meksika pesosuna və qızıla bağlı tokenlər də buraxır.

Tether-in FAQ səhifəsinə görə platforma 2014-cü ildə işə salınıb və məqsədi ənənəvi valyutalardan blokçeyn üzərində istifadəni mümkün etməkdir. Dəstəklənən aktivlər belə sadalanır: ABŞ dolları, Meksika pesosu və qızıl; uyğun tokenlər USD₮, MXN₮ və XAU₮ adlanır.

Tether tokenləri stabilkoin adlandırır və səbəbini belə izah edir (ingiliscə orijinal): “Tether tokens are referred to as stablecoins because they offer price stability as they are pegged to a fiat currency.” Yəni adın arxasında duran fikir qiymətin fiat valyutaya bağlanmasıdır.

Eyni FAQ-da bir cümlə də var ki, onu yadda saxlamağa dəyər: “Tether currencies are not money, but are digital tokens formatted to work on blockchains.” USDT dolların özü deyil, dollara istinad edən tokendir.

02

1:1 bağlılıq nə deməkdir və ehtiyatlar nədən ibarətdir?

Tether hər tokenin uyğun fiat valyutaya 1:1 bağlandığını və 100% ehtiyatlarla təmin olunduğunu yazır; ehtiyatların tərkibinə isə yalnız nağd pul daxil deyil.

“How it works” səhifəsindəki cümlə belədir: “All Tether tokens are pegged at 1-to-1 with a matching fiat currency (e.g., 1 USD₮ = 1 USD) and are backed 100% by Tether’s reserves.”

Ehtiyatların nədən ibarət olduğunu FAQ açıq yazır: ənənəvi valyuta, nağd pul ekvivalentləri və digər aktivlər, o cümlədən Tether-in üçüncü tərəflərə verdiyi kreditlər üzrə alacaqlar. Xidmət şərtlərində də eyni fikir var və əlavə olunur: “Tether Tokens are backed by Tether’s Reserves, including Fiat, but Tether Tokens are not Fiat themselves.”

FAQ ehtiyatlarda bitkoin və qızılın da olduğunu təsdiqləyir və xəbərdar edir ki, bitkoinin dollara nisbətdə məzənnəsi dəyişkəndir, ona görə bu hissənin dollar dəyəri son hesabatdan sonra əhəmiyyətli dəyişə bilər.

“Tam təmin olunmuş” ifadəsinin tərifi də oradadır: dövriyyədəki bütün tokenlərin cəmi ehtiyatların dəyərindən az və ya ona bərabər olduqda platforma tam təmin olunmuş sayılır.

03

Məlumat harada və nə qədər tez-tez dərc olunur?

Tether dövriyyədəki tokenlər barədə məlumatı adətən gündəlik, ehtiyatlar barədə hesabatı isə rüblük dərc etdiyini yazır, lakin konkret intervalla bağlı öhdəlik götürmür.

FAQ-a görə ehtiyat hesabatları rübdə bir dəfə dərc olunur və onları müstəqil üçüncü tərəf olan mühasibat firması BDO Italia hazırlayır. Aktiv kateqoriyaları üzrə bölgü də rüblük hesabatlarda verilir.

Eyni səhifədəki qeyd oxucu üçün vacibdir: “Tether does not commit to update the information at any particular interval or time”. Yəni Transparency səhifəsində gördüyünüz rəqəm baxdığınız andakı dövriyyəni əks etdirməyə bilər; Tether məlumatın gecikə biləcəyini özü yazır.

Praktik nəticə: “USDT təmin olunubmu” sualına cavabı sosial şəbəkə paylaşımından yox, Transparency səhifəsindəki son hesabatın tarixindən və tərkibindən axtarın.

04

Eyni USDT niyə fərqli şəbəkələrdə görünür?

USDT bir neçə blokçeyndə mövcuddur; Tether onları bərabər sayır, amma köçürmə zamanı şəbəkəni düzgün seçmək istifadəçinin üzərindədir.

Dəstəklənən protokollar səhifəsində yazılıb: “TETHER tokens exist on multiple blockchains and should be treated equally and interchangeably”. Həmin səhifə Ethereum, Tron, BNB Smart Chain, Solana, Ton və digər şəbəkələri sadalayır və Tether-in bəzi köhnə şəbəkələrdə artıq token buraxmadığını da qeyd edir.

FAQ istifadəçiyə birbaşa xəbərdarlıq edir: tokenlər fərqli nəqliyyat protokollarında mövcud olduğundan, göndərərkən təyinat ünvanını diqqətlə yoxlamaq və düzgün protokolu seçdiyinizə əmin olmaq lazımdır.

Xidmət şərtlərində ayrıca risk bəndi var: üçüncü tərəfin “wrapping” və ya “bridging” yolu ilə yaratdığı və Tether tokeninin alternativ versiyası kimi təqdim olunan tokenlər Tether tokeni deyil və Tether-də geri alına bilməz.

TRC20, BEP20 və ERC20 arasında seçimi və ünvan yoxlamasını USDT şəbəkəsini necə seçmək olar yazısında addım-addım göstərmişik.

05

USDT-ni dollara geri çevirmək: birbaşa Tether-dən və bazarda

Tether-in öz saytında geri alma yalnız yoxlamadan keçmiş müştərilər üçündür və minimum məbləğ, haqq və doğrulama ödənişi ilə şərtlənir; adi istifadəçi USDT-ni adətən birjada və ya P2P-də satır.

FAQ-a görə Tether tokenləri xidmət şərtlərinə uyğun olaraq fiat valyutaya geri alına bilər. Bunun üçün əvvəlcə Tether müştərisi olmaq lazımdır: qeydiyyat, iki faktorlu autentifikasiya, doğrulama haqqı və fərdi və ya korporativ yoxlama. FAQ bu yoxlamanın günlər və ya həftələr çəkə biləcəyini yazır.

Fees səhifəsində birbaşa alış və geri alma üçün minimum məbləğ, hər geri alma və alış üçün haqq və doğrulama haqqı göstərilib. Rəqəmləri burada təkrarlamırıq; cari cədvələ tether.to saytının Fees səhifəsində baxın.

Xidmət şərtlərində tokenlərin başqa yolu da qeyd olunur: “Tether Tokens may also be used, kept, or exchanged online wherever parties are willing to accept Tether Tokens.” Birjada və ya P2P-də USDT satanda siz Tether-dən geri alma etmirsiniz, tokeni başqa iştirakçıya satırsınız; qiyməti həmin bazar müəyyən edir.

06

Tether hansı səlahiyyətləri özündə saxlayır?

Tether tokenləri məhv edə və bəzi hallarda uzaqdan müsadirə edə bildiyini, xidmətə çıxışı isə dayandıra bildiyini özü yazır.

FAQ-da tokenlərin niyə “yandırıldığı” izah olunur və orada bu cümlə var: “In certain circumstances, Tether may also seize and destroy Tether Tokens remotely, in response to demands from government, law enforcement or other authorities.”

Xidmət şərtlərində Tether-in öz mülahizəsi ilə sayta və xidmətlərə çıxışı, o cümlədən alış və geri almanı gecikdirə və ya dayandıra biləcəyi yazılıb.

Yəni tokenin arxasında onu buraxan şirkət və onun qaydaları dayanır.

07

AZN ilə USDT alanda bu bilik nəyə lazımdır?

USDT-ni saxlamazdan və göndərməzdən əvvəl üç şeyi ayırın: tokenin buraxanı, köçürmə şəbəkəsi və satış yolu.

Birincisi, P2P-də gördüyünüz qiymət Tether-in 1:1 bağlılığı deyil, alıcı ilə satıcının razılaşdığı AZN qiymətidir. Bağlılıq Tether-lə onun yoxlanmış müştəriləri arasındakı alış və geri alma qaydasına aiddir.

İkincisi, USDT-ni birjadan çıxaranda şəbəkə seçimi səhv olarsa, tokenin Tether tərəfindən buraxılması köçürməni geri qaytarmır. Tether-in Fees səhifəsi də depozit səhvlərində bərpaya yalnız məhdud hallarda, öz mülahizəsi ilə və haqq müqabilində kömək edə biləcəyini yazır.

Üçüncüsü, uzun müddət saxlamağı düşünürsünüzsə, Transparency səhifəsindəki son hesabatın tarixinə baxmağı vərdiş edin.

Alışın özünü addım-addım Binance P2P-də AZN ilə USDT almaq yoxlama siyahısında yazmışıq.